คลองสาน ตำนานบ้านสวน
ความเก๋ของเขตคลองสานย่านฝั่งธนฯ ไม่ได้มีแต่ของใหม่ที่ให้อารมณ์แบบฮิปๆ เท่านั้น แต่เหตุผลที่ทำให้คลองสานน่าค้นหา เป็นเพราะประวัติความเป็นมาอันยาวนาน รวมทั้งเป็นแหล่งศิลปะวัฒนธรรมที่หลากหลาย ที่มาของคำว่า “สาน” มาจากคำว่า “ประสาน” เพราะคลองนี้ทำหน้าที่เชื่อมโยงประสานคลองเล็กคลองน้อยในแถบถิ่นนี้เข้าด้วยกัน โดยสายน้ำจากเจ้าพระยา ไหลคดลดเลี้ยวผ่านคลองสาน และคลองต่างๆ เช่น คลองวัดทองธรรมชาติ คลองวัดทองนพคุณ ไปจนถึงคลองบริเวณหน้าวัดพิชัยญาติการาม จึงไม่น่าแปลกใจที่ชาวบ้านคลองสานในสมัยก่อน จะมีที่ดินที่ชุ่มเย็นเหมาะสมกับการทำเรือกสวน คนเก่าคนแก่ประจำย่าน
เล่ากันมาว่าแต่ก่อนนั้นคลองสานอุดมไปด้วยผลไม้หลากชนิด ร่มครึ้ม และสัญจรกันทางเรือเป็นปกติ จนกระทั่งในยุคต่อมารัฐบาลจึงมีนโยบายให้ถมถนนหลักขึ้นตัดผ่านบริเวณนี้ นั่นคือถนนสมเด็จเจ้าพระยาความเจริญของยุคสมัยที่มาพร้อมถนนหนทางแทบไม่เหลือเค้าของความเป็นบ้านสวนให้เห็นอีก แต่ถ้าเดินซอกซอนลึกเข้าไปในซอยต่างๆ ยังพอเห็นว่ามีบ้านไม้และสวนเก่าที่ทิ้งร้างของชาวบ้านอยู่บ้าง
ไหว้พระสองวัดทองฯ
กลิ่นอายความเป็นชุมชนโบราณในเขตคลองสาน สะท้อนผ่านวัดวาอารามประจำย่าน วัดแรกคือวัดทองธรรมชาติที่คนแถบนี้เรียกกันสั้นๆ ว่า “วัดทองบน” เพราะมีวัดที่ขึ้นต้นด้วยคำว่าทองอยู่ชิดติดกันสองวัด ประวัติความเป็นมาของอารามเก่าแก่แห่งนี้ตกทอดมาตั้งแต่กรุงศรีอยุธยา
โดยในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ได้รับการบูรณะซ่อมแซมจนงดงามมาอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งรัชกาลที่ 3 ได้ทรงพระราชทานชื่อวัดว่า “วัดทองธรรมชาติ” มาจนถึงปัจจุบัน หากมาถึงวัดทองบนแล้ว ต้องเข้าไปชมความงดงาม และสักการะของพร “พระพุทธชินชาติ” พระประธานซึ่งเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยภายในพระอุโบสถ และชมความงามของจิตรกรรมฝาผนังที่วาดพุทธประวัติได้อย่างวิจิตรงดงาม
เยี่ยมชมวัดทองบนแล้ว ต้องไม่พลาดชม “วัดทองล่าง” หรือวัดทองนพคุณ ที่ตั้งอยู่ถัดออกไปไม่ไกล เดินลัดตรอกเล็กๆ ผ่านย่านชุมชนเก่าแก่ไปอย่างได้บรรยากาศ จะพบกับวัดโบราณที่มีประวัติศาสตร์ความเป็นมายาวนานรุ่นเดียวกับวัดทองธรรมชาติ โดยวัดนี้มีอุโบสถที่สร้างอย่างปราณีตน่าชม ตามเอกลักษณ์ของศิลปะช่วงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ไม่ว่าจะเป็นการประดับถ้วยโถกระเบื้องอันสวยงามบริเวณหน้าบัน หรือสถาปัตยกรรมทรงไทยที่ใช้อิฐขึ้นรูปเป็นอาคาร ไม่เพียงแค่ความงามภายนอก เมื่อเข้าไปภายในอุโบสถ
นอกจากพระพุทธรูปปางมารวิชัยอันล้ำค่าแล้ว ศิลปะที่งามน่าประทับใจคือจิตรกรรมฝาผนังด้านหลังองค์พระที่จิตรกรในยุคนั้นฝากผลงานเป็นเหล่าเทวดากำลังดึงผ้าม่านแหวกออกทั้งสองข้าง ฝีมืองามละเอียดคล้ายมีผ้าม่านจริงๆ อยู่หลังพระประธานผู้มาเยือนควรมาชมอย่างยิ่ง
ช้อป กิน เที่ยว จบที่เดียวในคลองสาน
เขตคลองสานมีบรรยากาศสบายๆ เช่นเดียวกับย่านอื่นๆ มีการปะทะกับของความทันสมัยและศิลปะวัฒนธรรมแบบชุมชนเก่า สิ่งเหล่านี้คือเสน่ห์ที่น่าค้นหา หลังจากเดินชมเมือง เข้าวัดไหว้พระและชมศิลปะต้นกรุงรัตนโกสินทร์กันจนหนำใจแล้ว เดินลัดเลาะมาที่ย่านฮิปๆ ของคลองสานกันบ้างดีกว่า นั่นคือบริเวณตลาดคลองสานพลาซ่า สังเกตง่ายๆ ว่าคือโซนร้านค้าทั้งหมดด้านหน้าท่าเรือคลองสาน หากลงเรือข้ามฟากตรงท่าเรือสี่พระยา มาลงที่ท่าน้ำคลองสาน ขึ้นฝั่งปุ๊บเจอคลองสานพลาซ่าทันที
ที่นี่คือศูนย์รวมของเสื้อผ้าเครื่องแต่งกายแฟชั่นร้านค้าเรียงรายสองฝั่งเป็นแถวแนว ขนาบทางเดินรูปตัว U จากท่าเรือไปตลอดทางจนไปบรรลุถึงทางออกตรงถนนเจริญนคร เรียกว่าได้ช้อปปิ้งกันจนกระเป๋าแฟบเลยทีเดียว เมื่อดูอาหารตากันจนเพลิดเพลินแล้ว ท้องอาจจะเริ่มร้องจ๊อกๆ ให้เดินไปจนถึงโซนด้านหน้าของคลองสานพลาซ่า ซึ่งจะเต็มไปด้วยร้านอาหารหลากหลาย รอให้ไปลองลิ้มความอร่อยของสารพันเมนู ไม่ว่าจะเป็นกุ้งอบวุ้นเส้น ทอดมันปลาหมึกที่หอมยั่วน้ำลาย ก๋วยเตี๋ยวมะระน่องไก่ และเมนูอาหารตามสั่งหลากหลาย รับรองว่าอิ่มกันจนพุงจะระเบิด อย่าลืมตบท้ายด้วยของหวานขึ้นชื่อของที่นี่ คือบัวลอยไข่เค็มเจ้าดัง แต่ต้องรอช่วงเย็นๆ จึงจะเปิดร้านหวานหอมอร่อยจนต้องชวนเพื่อนมาลอง อิ่มหมีพีมันเสร็จสรรพ ถึงเวลาชาวฮิปสเตอร์ต้องหากาแฟล้างปากในบรรยากาศชิลล์ๆ เดินเลี้ยวขวามาอีกไม่ถึงยี่สิบก้าว จะเห็น The Jam Factory อยู่ขวามือ
ที่นี่เป็นอาร์ตสเปซ และสำนักงานด้านสถาปนิกของคุณดวงฤทธิ์ บุนนาค เจ้าของไอเดียแสนเก๋ ที่รีโนเวทโกดังเก่าแก่ริมเจ้าพระยา ให้กลายเป็นพื้นที่ศิลปะและพักผ่อนหย่อนใจสำหรับคนรุ่นใหม่ด้วยแนวคิดที่ต้องการสร้างสถาปัตยกรรมให้กลมกลืนกับพื้นที่เดิมให้มากที่สุด The Jam Factory จึงคงรูปแบบเดิมๆ ไว้ให้ได้มากที่สุด รวมทั้งต้นไทรใหญ่สองต้นที่แผ่กิ่งก้านสาขาเหนือลานหญ้าสีเขียว ซึ่งแขกไปใครมาเป็นต้องขอเซลฟี่ด้วย เพื่อบ่งบอกว่าได้มาถึงสถานที่แสนเก๋แห่งนี้แล้ว นั่งชิลล์กันจนท้องหิวอีกรอบ ที่นี่ยังมีบริการเป็นร้านอาหารสุดชิคชื่อ “The Never Ending Summer” ที่มีเมนูจากสูตรของคุณดวงฤทธิ์เป็นเอกลักษณ์ความอร่อย
นอกจากนั้นอีกจุดขายหนึ่งของที่นี่คือ “ร้านหนังสือก็องดิด” ที่ตั้งอยู่ข้างๆ ร้านกาแฟบริเวณลานสนามหญ้าข้างต้นไทรใหญ่ ซึ่งเหล่าบรรดาฮิปสเตอร์ทั้งหลายต่างชมชอบมานั่งจิบกาแฟอ่านหนังสือกันอย่างรื่นรมย์ ตระเวนเที่ยวกันหนนี้ยังถือว่าเป็นเพียงส่วนเดียวของเสน่ห์คลองสาน ยังมีอีกหลายแหล่งกิน แหล่งเที่ยว และสถานที่ทางศิลปะวัฒนธรรม ที่ตั้งอยู่ในย่านนี้รอให้นักท่องเที่ยวได้มาเยือน และรับรองว่าเราจะรีวิวมาให้ได้อ่านกันอีกแน่นอน
