จีนโต้ประเทศ Five Eyes เสนอช่วยฮ่องกง
ความบาดหมางระหว่างจีนกับ 5 ประเทศพันธมิตรข่าวกรอง Five Eyes ยิ่งร้าวลึก เมื่อสหราชอาณาจักรและออสเตรเลียเสนอให้ชาวฮ่องกงสามารถอพยพไปพักพิงที่ประเทศตนได้ หลังจากกฎหมายความมั่นคงของฮ่องกงฉบับใหม่มีผลบังคับใช้
โดยกระทรวงต่างประเทศของจีนระบุว่า สหราชอาณาจักรและออสเตรเลียกำลังทำความผิดพลาดหลังประกาศให้ความช่วยเหลือพลเมืองฮ่องกง และตอบโต้สหรัฐฯ กับนิวซีแลนด์ที่แสดงท่าทีต่อต้านกฎหมายฉบับนี้ที่มีผลบังคับใช้ฮ่องกงตั้งแต่วันที่ 30 มิ.ย.เป็นต้นมา
“ เมื่อเทียบความมั่นคงของฮ่องกงกับความสัมพันธ์ของเรากับประเทศอื่น ชัดเจนว่าอย่างใดที่สำคัญกว่ากัน ” จ้าวลี่เจี้ยน โฆษกกระทรวงต่างประเทศของจีนระบุ
โดย รมว.จ้าวเตือนว่า จีนจะมีมาตรการโต้ตอบสหราชอาณาจักร โดยกล่าวหาว่า รัฐบาลสหราชอาณาจักรกำลังละเมิดปฏิญญาร่วมจีน-อังกฤษ (Sino -British Joint Declaration) หลังจากนายกรัฐมนตรีบอริส จอห์นสัน เสนอสิทธิการอยู่อาศัยและเปิดทางให้ชาวฮ่องกงมีสิทธิเป็นพลเมืองของสหราชอาณาจักรได้ และยังได้เรียกร้องให้ออสเตรเลียอย่าถลำลึกในทางที่ผิด
นายกรัฐมนตรีสก็อต มอร์ริสันแห่งออสเตรเลียระบุเมื่อวันที่ 2 ก.ค.ว่า สถานการณ์ในฮ่องกง “น่ากังวลมาก ” และรัฐบาลกำลังพิจารณาการปรับแก้หลักเกณฑ์เพื่อต้อนรับผู้อยู่อาศัยจากฮ่องกง ซึ่งเป็นอดีตอาณานิคมของอังกฤษ
เขาไม่ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับการจัดการ แต่ระบุว่าคณะรัฐมนตรีจะมีการพิจารณาโดยเร็ว“ เราคิดว่านี่เป็นเรื่องสำคัญ และสอดคล้องกับที่เราเป็นในฐานะประชาชน”
คำกล่าวของนายกฯมอร์ริสันมีขึ้นหลังจากอังกฤษประกาศว่า ชาวฮ่องกงที่ถือพาสปอร์ต British National (Overseas) จะมีสิทธิ์ให้คู่สมรสและบุตรในความดูแลสามารถตั้งรกรากในสหราชอาณาจักร และมีโอกาสที่จะเป็นพลเมืองของสหราชอาณาจักรได้
โดยพาสปอร์ต BN(O) ออกให้กับพลเมืองฮ่องกงที่เกิดก่อนปี 2540 ซึ่งเป็นปีที่อังกฤษส่งมอบฮ่องกงคืนให้จีน โดยผู้ถือพาสปอร์ตนี้มีสิทธิอาศัยอยู่ในสหราชอาณาจักรได้นาน 5 ปี หลังจากนั้น สามารถยื่นขอสถานะ ซึ่งจะทำให้กลายเป็นผู้อยู่อาศัยถาวร หลังจากนั้นอีก 12 เดือน ก็สามารถยื่นขอเป็นพลเมืองของสหราชอาณาจักรได้
ช่วงต้นเดือนมิ.ย. สหราชอาณาจักรได้พูดคุยกับสมาชิกกลุ่มประเทศ Five Eyes คือ สหรัฐฯ นิวซีแลนด์ ออสเตรเลีย และแคนาดา เกี่ยวกับ “ ความเป็นไปได้ที่จะแบ่งเบาภาระร่วมกัน ” หากมีผู้อพยพลี้ภัยจำนวนมากจากฮ่องกง โดยมีชาวฮ่องกงประมาณ 2.9 ล้านคนที่มีคุณสมบัติขอสถานะ BN (O) ได้
“ สำหรับเหตุผลครั้งประวัติศาสตร์นี้ ชัดเจนว่ารัฐบาลสหราชอาณาจักรจะดูแลผู้ถือพาสปอร์ต BN (O) และครอบครัวของพวกเขา ” ผศ. Andreas Fulda อาจารย์ด้านรัฐศาสตร์และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของมหาวิทยาลัยนอตติงแฮมในอังกฤษระบุ “ ซึ่งอาจเป็นกลุ่มใหญ่ แต่ก็ไม่ใช่ว่าทุกคนจะรับข้อเสนอนี้ ”
“แต่สำหรับวัยรุ่น หรือนักศึกษา (ที่เกิดหลังปี 2540 ) ซึ่งไม่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มนี้ มีแนวโน้มสูงว่าจะเป็นการแบ่งกันในบรรดาประเทศ Five Eyes ”
ในฮ่องกง ประชาชนจำนวนหนึ่งซึ่งตั้งใจจะยื่นขอพาสปอร์ต BN (O) ระบุว่า ข้อเสนอนี้ทำให้พวกเขามั่นใจมากขึ้น แต่แสดงความกังวลเกี่ยวกับความผันผวนในการตั้งรกรากในต่างประเทศ โดยเฉพาะเมื่อพวกเขาไม่สามารถยื่นขอสวัสดิการสังคม และผลประโยชน์อื่นๆ จากรัฐในช่วง 5 ปีแรกได้
ในบรรดาประเทศ Five Eyes ทั้งแคนาดา นิวซีแลนด์ และสหรัฐฯ ยังไม่ได้เสนอนโยบายอพยพเข้าเมืองพิเศษให้ชาวฮ่องกงที่ต้องการออกจากฮ่องกงหลังมีกฎหมายความมั่นคงฉบับใหม่
ในวันที่ 1 ก.ค.ที่ผ่านมา สภาล่างของสหรัฐฯ ผ่านกฎหมายคว่ำบาตรธนาคารที่ทำธุรกรรมกับทางการจีนที่เกี่ยวข้องกับการปราบปรามผู้ประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยในฮ่องกง ขณะที่ วินสตัน ปีเตอร์ส รมว.ต่างประเทศนิวซีแลนด์ระบุว่า นิวซีแลนด์มีความกังวลมากเกี่ยวกับกฎหมายความมั่นคงฉบับใหม่ของฮ่องกง
แคนาดาเตือนพลเมืองของตัวเอง โดยให้คำแนะนำในการเดินทางไปฮ่องกงว่า “อาจมีความเสี่ยงสูงขึ้นจากการถูกคุมขังตามอำเภอใจด้วยเหตุผลด้านความมั่นคง และมีความเป็นไปได้ที่จะถูกส่งตัวไปดำเนินคดีที่จีนแผ่นดินใหญ่ ”
รมว.จ้าวของจีนโต้ตอบสหรัฐฯ โดยระบุว่านักการเมืองสหรัฐฯ “ แอบซ่อนเจตนาที่ประสงค์ร้าย” ขณะที่สถานทูตจีนในนิวซีแลนด์ขอให้นิวซีแลนด์เลิกยุ่งกับกิจการภายในของจีน
