ครบ 30 ปีการปราบปรามที่เทียนอันเหมิน
วันที่ 4 มิ.ย.เป็นวันครบรอบ 30 ปีของเหตุโศกนาฎกรรมที่กองทัพคอมมิวนิสต์ของจีนบุกเข้าปราบปรามกลุ่มผู้ประท้วงอย่างรุนแรง โดยทางการจีนมีการจับกุมนักเคลื่อนไหวและคุมเข้มการเซ็นเซอร์ในอินเทอร์เน็ตก่อนถึงวันนี้
กลายเป็นธรรมเนียมประจำปีที่ทางการจีนต้องเข้มงวดกวดขันกับบรรดานักเคลื่อนไหวก่อนหน้าวันที่ 4 มิ.ย. ซึ่งเป็นวันรำลึกถึงการปราบปรามอย่างทารุณกับกลุ่มผู้ประท้วงที่เรียกร้องประชาธิปไตยที่จตุรัสเทียนอันเหมิน กลางกรุงปักกิ่งในปี 2532 และถือเป็นหัวข้อต้องห้ามที่ไม่มีการพูดถึง
มีนักเคลื่อนไหวถูกควบคุมตัว หรือ “หายตัวไป” อีกในปีนี้ และบริการไลฟ์สตรีมมิ่งที่ได้รับความนิยมมากก็ต้องงดการให้บริการในช่วงวันนี้ด้วยเหตุผลทางเทคนิค
พรรคคอมมิวนิสต์จีนควบคุมการแลกเปลี่ยนความเห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เทียนอันเหมินมานานหลายปี โดย Great Firewall ของจีนซึ่งเป็นเหมือนกองทัพเซ็นเซอร์ออนไลน์ได้ลบบทความ มีม แฮชแท็ก หรือภาพที่เกี่ยวข้องกับการประท้วงออกจนหมด
เมื่อวันที่ 3 มิ.ย.มีการเฝ้าระวังรักษาความปลอดภัยอย่างแน่นหนา โดยทางการจีนพยายามป้องกันไม่ให้นักข่าวถ่ายภาพยนตร์ หรือถ่ายภาพ หรือแม้แต่เข้าไปในจตุรัสเทียนอันเหมิน ซึ่งอยู่กลางกรุงปักกิ่ง
นักข่าวของสื่อ AFP คนหนึ่งถูกบอกให้หยุดและให้ลบภาพจากกล้อง และเตือนไม่ให้ทำอีกโดยไม่ได้รับอนุญาตจากทางการจีน
ในฤดูใบไม้ผลิปี 2532 นักศึกษาและกลุ่มคนทำงานรวมตัวชุมนุมกันที่จตุรัสเทียนอันเหมิน ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ใจกลางอำนาจของจีน โดยพวกเขาเรียกร้องการเปลี่ยนแปลงประเทศให้เป็นประชาธิปไตยมากขึ้น และกำจัดการทุจริตโกงกินในหน่วยงานรัฐ ทำให้เป็นแรงบันดาลใจก่อให้เกิดการประท้วงไปทั่วประเทศ
หลังจาก 7 สัปดาห์ของการประท้วง รัฐบาลนำรถถังและกำลังทหารเข้าไล่ล่าสังหารทั้งผู้ชุมนุมและผู้สังเกตการณ์บนถนนหลายสายที่นำไปสู่จตุรัสเมื่อวันที่ 4 มิ.ย. มีความเป็นไปได้ว่าจะมีผู้เสียชีวิตจากการปราบปรามของทางการจีนกว่า 1,000 คน แต่จนถึงตอนนี้ ทางการจีนยังไม่เคยชี้แจงว่าเกิดเหตุร้ายแรงอะไรขึ้น หรือมีผู้เสียชีวิตทั้งหมดกี่คน
การพูดคุยในครอบครัวหรือเพื่อนๆเกี่ยวกับเหตุปราบปรามที่เทียนอันเหมินยังคงทำได้ แต่การแสดงความเห็นต่อสาธารณะมีความเสี่ยงที่จะถูกจับกุม
ในช่วงก่อนวาระครบรอบ 30 ปีของเหตุสะเทือนขวัญนี้ เว็บไซต์ไลฟ์สตรีมมิ่งที่ได้รับความนิยมอย่าง Huya และ YY ประกาศว่าจะปิดบริการสตรีมมิ่งชั่วคราวเพื่อทำการอัพเดททางเทคนิค จนถึงวันที่ 6 และ 7 มิ.ย.ตามลำดับ
Bilibili แพลตฟอร์มวีดีโอสตรีมมิ่งที่ได้รับความนิยมในบรรดาแฟนๆอนิเมะ การ์ตูน และเกมในจีน ถูกบล็อกไลฟ์คอมเมนต์บนวีดีโอในวันที่ 29 พ.ค.- 6 มิ.ย.
ขณะที่ Virtual private networks (VPN) ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์ที่ทำให้ผู้ใช้งานเจาะข้าม Great Firewall ได้ ก็ถูกสกัดกั้นไว้ นอกจากนี้ ทุกภาษาบน Wikipedia ซึ่งเป็นเพจที่ให้รายละเอียดเกี่ยวกับเหตุปราบปรามที่จตุรัสเทียนอันเหมิน ถูกบล็อกจากอินเทอร์เน็ตของจีนเมื่อหลายสัปดาห์ก่อน
นักเคลื่อนไหวที่ถูกควบคุมตัว หรือ “หายตัวไป” ในปีนี้ เป็นศิลปิน 6 คน ที่จัดนิทรรศการภาพวาดและการแสดงที่มีชื่อว่า “ A Conscience Movement” ที่เมืองหนานจิง ทางตะวันออกของจีน
“เป็นเรื่องยากที่จะอธิบายถึงประเด็นรถถังและทหารที่พุ่งเข้าทำร้ายประชาชน” Jeffrey Wasserstrom ศ.ด้านประวัติศาสตร์ประจำมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย วิทยาเขตเออร์ไวน์ระบุ “ ปี 2532 เป็นช่วงเวลาที่เห็นได้ชัดเจนว่ามีการแบ่งแยกระหว่างกองทัพกับประชาชน” .
